83% in één dag: subsidie is een middel, geen strategie

Hoe financier je? · Visie · 4 min leestijd

Op 29 september ging AanZET opnieuw open met €119,2 miljoen voor zero-emissie trucks. Een dag later was er al €98,7 miljoen aangevraagd. Dat is goed nieuws, zolang de subsidie een plan financiert in plaats van het te vervangen.

83% in één dag

De tweede AanZET-ronde van 2026 ging open op dinsdag 29 september: €119,2 miljoen, met maximaal €115.200 per truck. De volgende dag was er al €98,7 miljoen, oftewel 83% van het budget, aangevraagd. Dat past in het patroon: elke AanZET-ronde sinds 2022 is overtekend, en elk jaar was er een loting nodig.

Inclusief deze ronde is er sinds 2022 zo'n €420 miljoen aan AanZET-budget beschikbaar gesteld. In mei 2026 hadden 3.844 trucks een beschikking, en 1,538 reden er al op de weg. In april 2026 was ongeveer 58% van alle zero-emissie trucks in Nederland gefinancierd met AanZET.

Ondernemers willen dus vooruit, en de overheid steunt ze daarin. Pak de subsidie. Maar laat de subsidie niet je strategie bepalen.

Met de beschikking begint het werk

De subsidie binnenhalen is niet de finish. De voorwaarden zijn duidelijk, en ze doen ertoe:

• Bestel binnen een maand. Binnen een maand na de beschikking moet je kunnen aantonen dat de aankoop definitief is.
• Houd hem vier jaar. De truck moet vier jaar achter elkaar op jouw naam geregistreerd blijven. Verkoop je hem eerder, dan moet je mogelijk een deel van de subsidie terugbetalen.
• Lever binnen twaalf maanden. Je vraagt de vaststelling binnen 12 maanden aan, met het kenteken en de factuur. Het voorschot van 70% hangt daarvan af.
• Kies je instrumenten. Sinds 2026 kunnen AanZET en de MIA-aftrek niet meer worden gecombineerd op dezelfde truck.

De officiële evaluatie laat zien wat er gebeurt als plannen niet standhouden. Afhankelijk van het jaar werd 2% tot 20% van het toegekende budget nooit gebruikt. In 2024 werd uiteindelijk een op de vijf toegekende subsidies teruggegeven, omdat bedrijven de aankoop annuleerden of failliet gingen.

“Zoek niet naar een plan nadat je een subsidie hebt gewonnen. Zoek de subsidie die jouw plan financiert.”

Haijo Kampinga

Een truck is geen transitie

Dan komt de echte vraag. Waar laad je de truck, op welke netaansluiting, onder welk contract en tegen welke prijs? Past hij in je planning en je TMS, zeker als je routes minder voorspelbaar zijn en grenzen overgaan? Iedereen kan een dieseltruck aan het wagenpark toevoegen. Een eTruck vraagt je anders te denken.

Een truck is één onderdeel van een systeem dat ook bestaat uit laadhardware, netcapaciteit en mogelijk opslag, energiecontracten, planningssoftware, onderhoud en uptime, restwaarde en financiering, en de mensen die met dat alles werken. De AanZET-evaluatie noemt netcongestie zelf als de bottleneck voor verdere groei: investeringen worden uitgesteld omdat bedrijven geen netaansluiting voor hun laders krijgen.

Aanbiedingen komen vaak per onderdeel binnen: hier een truck, daar een lader, een bundel van één merk. Operators eindigen met parallelle systemen voor een gemengd wagenpark, of met lock-in. Geen van beide leidt tot operationele excellentie.

Draai de volgorde om

Ons standpunt is daarom: zoek niet naar een plan nadat je een subsidie hebt gewonnen. Zoek de subsidie die jouw plan financiert.

Begin bij de operatie: routes en inzetprofielen, depot- en netpositie, vervangingscyclus, energiestrategie en klantafspraken. Ontwerp het doelsysteem. Bouw daar vervolgens de financiering omheen, van aanschafsubsidies en fiscale aftrek tot het verschil in vrachtwagenheffing, groene financiering en Europese cofinanciering, en vraag aan in de juiste volgorde. De timingregels verschillen per regeling. Bij sommige moet je aanvragen vóór je bestelt, bij andere binnen een bepaalde termijn erna.

Beslissingen die door de subsidie worden gestuurd, riskeren verloren subsidies, trucks die stilstaan en een gefrustreerde organisatie. Beslissingen die door het plan worden gestuurd, verkorten de terugverdientijd en verbeteren tegelijk de operationele efficiëntie, de tevredenheid van klanten en medewerkers en de maatschappelijke impact.

Nu investeren, of later volgen?

Ook waar TCO en lokale energiebeschikbaarheid er vandaag nog ongunstig uitzien, is er een strategische keuze. Je kunt nu investeren om klaar te zijn en de concurrentie voor te blijven, of wachten en proberen te volgen. De nieuwste analyse van TNO voor PBL laat zien dat de economie aan het kantelen is. Puur op TCO en actieradius is batterij-elektrisch vanaf 2026 de voorkeurskeuze voor bijna elke nieuwe truck. De rem is het net, en netcapaciteit veiligstellen kost jaren. Mobiliteit heeft bovendien een lage prioriteit in het kader van de ACM voor het toewijzen van nieuwe netcapaciteit. Vroeg plannen is op zich al een voordeel.